{"id":14063,"date":"2024-06-27T11:29:40","date_gmt":"2024-06-27T09:29:40","guid":{"rendered":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/?post_type=nieuws&#038;p=14063"},"modified":"2025-05-13T12:05:28","modified_gmt":"2025-05-13T10:05:28","slug":"is-er-een-verband-tussen-pesticiden-en-parkinson-patienten-en-onderzoekers-zitten-in-een-wolk-aan-onzekerheid","status":"publish","type":"nieuws","link":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/nieuws\/is-er-een-verband-tussen-pesticiden-en-parkinson-patienten-en-onderzoekers-zitten-in-een-wolk-aan-onzekerheid\/","title":{"rendered":"Is er een verband tussen pesticiden en parkinson? Pati\u00ebnten \u00e9n onderzoekers zitten in een wolk aan onzekerheid"},"content":{"rendered":"<p class=\"attachment\"><a href='https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/B25A9260.jpg'><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/B25A9260-300x200.jpg\" class=\"attachment-medium size-medium\" alt=\"\" srcset=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/B25A9260-300x200.jpg 300w, https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/B25A9260-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/B25A9260-768x512.jpg 768w, https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/B25A9260-1536x1024.jpg 1536w, https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/B25A9260.jpg 1600w\" sizes=\"(max-width: 300px) 100vw, 300px\" \/><\/a><\/p>\n\t\t<div data-elementor-type=\"wp-post\" data-elementor-id=\"14063\" class=\"elementor elementor-14063\" data-elementor-post-type=\"nieuws\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e0a9bc3 overview-light hero-header e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"e0a9bc3\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2ddc606 hero-section_holder e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"2ddc606\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-dc47282 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"dc47282\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b7c0d88 elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"b7c0d88\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"\/nieuws\/\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-icon\">\n\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fas-chevron-left\" viewBox=\"0 0 320 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M34.52 239.03L228.87 44.69c9.37-9.37 24.57-9.37 33.94 0l22.67 22.67c9.36 9.36 9.37 24.52.04 33.9L131.49 256l154.02 154.75c9.34 9.38 9.32 24.54-.04 33.9l-22.67 22.67c-9.37 9.37-24.57 9.37-33.94 0L34.52 272.97c-9.37-9.37-9.37-24.57 0-33.94z\"><\/path><\/svg>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Terug naar overzicht<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-27ccf49 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"27ccf49\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5869259 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"5869259\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h1 class=\"elementor-heading-title elementor-size-small\">Is er een verband tussen pesticiden en parkinson? Pati\u00ebnten \u00e9n onderzoekers zitten in een wolk aan onzekerheid<\/h1>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-ff76490 elementor-widget elementor-widget-post-info\" data-id=\"ff76490\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"post-info.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<ul class=\"elementor-inline-items elementor-icon-list-items elementor-post-info\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-repeater-item-f7ba8bf elementor-inline-item\" itemprop=\"about\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text elementor-post-info__item elementor-post-info__item--type-terms\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-post-info__terms-list\">\n\t\t\t\t<span class=\"elementor-post-info__terms-list-item\">Ongecategoriseerd<\/span>\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t<li class=\"elementor-icon-list-item elementor-repeater-item-6e7f5d8 elementor-inline-item\" itemprop=\"datePublished\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-icon-list-text elementor-post-info__item elementor-post-info__item--type-date\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<time>27 June 2024<\/time>\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/li>\n\t\t\t\t<\/ul>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8bd6d80 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"8bd6d80\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4a40efd e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"4a40efd\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-260295f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"260295f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p><em>Dit artikel werd op 12 januari 2024 om 10:00u gepubliceerd op de website van <a style=\"text-align: var(--text-align);\" href=\"https:\/\/www.volkskrant.nl\/wetenschap\/is-er-een-verband-tussen-pesticiden-en-parkinson-patienten-en-onderzoekers-zitten-in-een-wolk-aan-onzekerheid~b5f7b108\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">de Volkskrant<\/a> en is geschreven door <a href=\"https:\/\/www.volkskrant.nl\/auteur\/Ronald%20Veldhuizen\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Ronald Veldhuizen.<\/a><\/em><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-14eaeba elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"14eaeba\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">De relatie tussen parkinson en pesticiden staat opnieuw in de belangstelling. Er wonen hier opvallend veel mensen met de ziekte, klinkt het in een straat in Zuid-Holland. Komt dat door het gif van de akker aan de overkant?<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-64d1f27 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"64d1f27\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-fd3e231 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"fd3e231\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5c2fff6 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"5c2fff6\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aa6b67f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"aa6b67f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Het was een dubbeldekkertje. Jan (79) ziet het nog zo voor zich. Pal tegenover het huis begon het vliegtuigje standaard met zijn laagvlucht over de akker. \u2018Dan gingen de sproeiers aan\u2019, zegt hij, een beetje mompelend, zittend aan de keukentafel. Hij knikt naar het raam, de akker. Daarvandaan dwarrelde de wolk met bestrijdingsmiddelen naar de straat waar hij al 35 jaar woont. Jan heeft moeite met praten, zijn vrouw Ria valt bij. \u2018Het vliegtuig draaide boven ons huis. Op de terugweg sproeiden ze nog eens.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0127743 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"0127743\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Of het aan de pesticiden ligt dat Jan nu de ziekte van Parkinson heeft? Daarover wil Ria niet oordelen. \u2018We weten niet of het de oorzaak is\u2019, zegt ze. Maar Jan, Ria en enkele straatgenoten hier aan de keukentafel zijn er niet gerust op. Huyb (78) heeft de diagnose net een jaar geleden gekregen. Wil (68) woont al vijftig jaar in deze Zuid-Hollandse polder. Haar eerste man kreeg de ongeneeslijke hersenaandoening in 1999 en overleed eraan. Nu stelden neurologen ook bij haar de eerste symptomen vast, al moet vervolgonderzoek uitwijzen of het werkelijk parkinson is. Alex (60) is er vandaag niet bij. Hij heeft eveneens de ziekte, al minstens vier jaar.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6d449e1 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6d449e1\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Sinds het tv-programma Zembla vier jaar geleden uitgebreid aandacht besteedde aan de link tussen pesticiden en parkinson is die steeds vaker in het nieuws. Voor de omwonenden begonnen met de uitzending de zorgen. Het onderwerp staat weer in de belangstelling: in de afgelopen maanden besteedden onder meer <a href=\"https:\/\/nos.nl\/nieuwsuur\/video\/2499505-in-debat-over-bestrijdingsmiddel-glyfosaat\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">Nieuwsuur<\/span><\/a>, <a href=\"https:\/\/www.ad.nl\/gezond\/parkinson-grijpt-om-zich-heen-in-de-betuwe-wat-we-hier-zien-is-geen-toeval~a5f74dc2\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">AD<\/span><\/a>, Op1 en andere media er aandacht aan. Extra reden voor onrust: onlangs <a href=\"https:\/\/www.ntvg.nl\/artikelen\/risicofactoren-voor-de-ziekte-van-parkinson\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">becijferden <\/span><\/a>Nederlandse onderzoekers dat het aantal mensen met parkinson in Nederland in tien jaar met 30 procent is gestegen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6e1d078 elementor-testimonial--skin-bubble elementor-testimonial--layout-image_inline elementor-testimonial--align-center elementor-arrows-yes elementor-pagination-type-bullets elementor-widget elementor-widget-testimonial-carousel\" data-id=\"6e1d078\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-settings=\"{&quot;show_arrows&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pagination&quot;:&quot;bullets&quot;,&quot;speed&quot;:500,&quot;autoplay&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;autoplay_speed&quot;:5000,&quot;loop&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_hover&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;pause_on_interaction&quot;:&quot;yes&quot;,&quot;space_between&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_laptop&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_tablet_extra&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_tablet&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]},&quot;space_between_mobile&quot;:{&quot;unit&quot;:&quot;px&quot;,&quot;size&quot;:10,&quot;sizes&quot;:[]}}\" data-widget_type=\"testimonial-carousel.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-main-swiper swiper\" role=\"region\" aria-roledescription=\"carousel\" aria-label=\"Slides\">\n\t\t\t\t<div class=\"swiper-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"swiper-slide\" role=\"group\" aria-roledescription=\"slide\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__content\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__text\">\n\t\t\t\t\t\t\u2018Wij zijn hier komen wonen omdat we met de kinderen naar buiten wilden en\nbuiten wonen zo gezond is\u2019, zegt parkinsonpati\u00ebnt Alex per videogesprek. Hij\nwoont 23 jaar in de polder en ziet de bestrijdingsmiddelen uit tractoren\nvernevelen. \u2018Nu vraag ik me af hoe gezond het hier is.\u2019\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-testimonial__footer\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3b7a66f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3b7a66f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Ook in andere plaatsen uiten bewoners hun zorgen over pesticiden en parkinson. Een jaar geleden waren het <span class=\"s1\">in de <a href=\"https:\/\/www.volkskrant.nl\/wetenschap\/ontstaat-parkinson-door-pesticiden-dit-is-meer-dan-een-broodjeaapverhaal-van-mensen-die-zich-bezorgd-maken-over-het-milieu~b3e73275\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Volkskrant <\/a><\/span>inwoners van De Zilk in de Bollenstreek. De bewoners in dit verhaal maken hun achternamen en precieze woonplaats liever niet bekend. Ze willen hun relatie met de boeren en andere wijkbewoners niet beschadigen en leven met parkinson is al ingewikkeld genoeg. De ziekte is ingrijpend en maakt pati\u00ebnten invalide. Afstervende hersencellen maken alledaagse bewegingen steeds moeilijker, zoals veters strikken, met mes en vork eten, of zelfstandig naar het toilet gaan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9a23461 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"9a23461\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-38b515b e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"38b515b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b4fefe5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b4fefe5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f588fed elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f588fed\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Wagenwijd open<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-28cf574 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"28cf574\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Er bestaat geen direct bewijs dat pesticiden parkinson veroorzaken. Dat maakt de kwestie moeilijk voor pati\u00ebnten \u00e9n onderzoekers. Weliswaar <a href=\"https:\/\/www.degruyterbrill.com\/document\/doi\/10.1515\/reveh-2021-0111\/html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">wijst internationaal onderzoek uit <\/span><\/a>dat boeren en seizoenswerkers die met bestrijdingsmiddelen werkten, vaker parkinson krijgen, maar voor omwonenden van bespoten akkers is dat minder duidelijk. Een Nederlands onderzoek daarnaar loopt nog. En: wetenschappers zijn het oneens over de vraag of er nog nieuwe parkinsongevallen bij zullen komen door pesticiden die nu worden gebruikt. De meeste verdachte middelen zijn namelijk al jarenlang verboden.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5cc1078 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5cc1078\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">\u2018Ik kan de toekomst niet voorspellen, maar ik zou verwachten dat de risico\u2019s nu lager zijn en dat dat tot minder diagnoses leidt\u2019, zegt epidemioloog Hans Kromhout van de Universiteit Utrecht. Ook Rob de Bie, parkinsonneuroloog en hoogleraar aan het Amsterdam UMC, is terughoudend over het verband. \u2018Het aantal mensen met de ziekte van Parkinson neemt toe en dat komt in elk geval door vergrijzing\u2019, zegt hij. \u2018Wat de toename met pesticiden te maken heeft, is nog onbekend. We begrijpen nog steeds niet hoe de ziekte ontstaat.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6e65a63 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6e65a63\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Een vastberadener geluid komt van neurologiehoogleraar Bas Bloem van het Radboudumc in Nijmegen. Bloem is degene die de Volkskrant attendeert op de parkinson-diagnoses tegenover de akker. Hij vertelt geregeld in de media hoe de toename aan parkinson grotendeels wordt verklaard door \u2018giftige stoffen in onze omgeving\u2019. Parkinson is wat hem betreft niet voor niets de snelstgroeiende hersenziekte ter wereld.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7a29ff2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7a29ff2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">De meest voor de hand liggende verklaring daarvoor is vergrijzing \u2013 we worden steeds ouder. Dat erkent Bloem, maar zolang Nederlanders ouder worden en er bestrijdingsmiddelen rondwaaien, hebben ze ook meer tijd om daarmee in aanraking te komen en de ziekte te ontwikkelen. \u2018De kraan met pesticiden staat wagenwijd open\u2019, zegt Bloem aan de telefoon. Hij wil dat Europa strenger toeziet op bestrijdingsmiddelen, zoals de onkruidverdelger glyfosaat. Het afgelopen jaar zette hij zijn naam onder <a href=\"https:\/\/www.volkskrant.nl\/politiek\/nederland-onthoudt-zich-opnieuw-bij-europese-stemming-over-glyfosaat~b513c5e5\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">een brandbrief <\/span><\/a>met een oproep aan het kabinet om het middel te verbieden.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b564ca7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b564ca7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Er klinkt instemming aan de keukentafel in Zuid-Holland. De meeste van de parkinsonpati\u00ebnten en hun partners steunden onlangs ook oproepen aan landbouwminister Adema en de EU om glyfosaat tegen te houden. Toch <a href=\"https:\/\/www.volkskrant.nl\/politiek\/omstreden-onkruidverdelger-glyfosaat-nog-tien-jaar-in-de-eu~b954f7d1\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">heeft de EU daarna het middel weer voor tien jaar toegestaan<\/span>.<\/a> De bewoners maken zich zorgen om de toekomst: komt er ooit bewijs dat pesticiden parkinson kunnen veroorzaken, en zo ja, welk? En zullen de toelatingseisen van bestrijdingsmiddelen ooit meer rekening houden met parkinson?<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a4e924b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"a4e924b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-baa1ef5 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"baa1ef5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2dd5be9 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"2dd5be9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e6e11ee elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"e6e11ee\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Buiten kijf<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f6be6c7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f6be6c7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Het pesticidenverband \u00eds onzeker, erkent ook Bloem. Maar de aanwijzingen uit bevolkingsonderzoek zijn buitengewoon sterk, <a href=\"https:\/\/www.degruyterbrill.com\/document\/doi\/10.1515\/reveh-2021-0111\/html\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">toont een recente studie in Reviews on Environmental Health <\/span><\/a>onder mensen die vroeger veel met bestrijdingsmiddelen werkten. Bij de zestigplussers ligt het aantal parkinsongevallen op grofweg 10 per 1.000 mensen, voor de <a href=\"https:\/\/www.parkinsonnet.nl\/app\/uploads\/2021\/09\/ParkinsonNet-in-cijfers-paramedische-zorg-2010-2020.pdf\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">overige zestigplussers is dat zo\u2019n 6 per 1.000<\/span>.<\/a><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4ab7f8b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4ab7f8b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Roel Vermeulen, hoogleraar epidemiologie aan het Universitair Medisch Centrum Utrecht (UMCU), <a href=\"https:\/\/pmc.ncbi.nlm.nih.gov\/articles\/PMC3295350\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">vergeleek met zijn collega Kromhout 39 studies <\/span><\/a>over parkinsonpati\u00ebnten en beroepsblootstelling aan pesticiden. \u2018Daarvan lieten er 35 een verband zien.\u2019 Dat er bestrijdingsmiddelen zijn geweest die bij boeren parkinson hebben kunnen veroorzaken, staat volgens Vermeulen en Kromhout \u2018buiten kijf\u2019.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-811a287 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"811a287\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Voor <a href=\"https:\/\/linkinghub.elsevier.com\/retrieve\/pii\/S0013935121004552\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">Franse wijnboeren <\/span><\/a>geldt het dan ook als een beroepsziekte waarvoor je een uitkering kunt krijgen. Zij hebben relatief veel schimmeldodende middelen gespoten, zoals mancozeb en benomyl. In Nederland nam de Tweede Kamer een motie aan voor onderzoek naar parkinson als beroepsziekte; die middelen waren hier ook jarenlang op de akkers te vinden.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b34b9ef elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"b34b9ef\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">En omwonenden dan? Die krijgen minder pesticiden binnen, dus een mogelijk verband is lastiger te vinden. Kromhout: \u2018Een neuroloog stapte ooit op ons af met het verhaal dat hem opviel hoeveel van zijn pati\u00ebnten rond akkers wonen. Hij had met prikkertjes op een kaart ingetekend waar ze woonden. Toen zeiden we: leuk en aardig, maar dat moet je systematisch onderzoeken.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-526ab6c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"526ab6c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Precies dat deden Kromhout en Vermeulen, nu ruim zes jaar geleden, samen met neurologen van vier ziekenhuiscentra verspreid over Nederland. Ze bekeken of de ziekte van Parkinson vaker voorkomt onder mensen dicht bij akkers, op bijvoorbeeld 50 of 100 meter afstand.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-25ed118 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"25ed118\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-26f254f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"26f254f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-71aeae5 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"71aeae5\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4ce0fc3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"4ce0fc3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Achter de feiten aan<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5e5812c elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5e5812c\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">\u2018In zijn algemeenheid vonden we geen relatie\u2019, zegt Vermeulen over de studie, <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/abs\/pii\/S0160412017300752?via%3Dihub\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">gepubliceerd in Environment International<\/span><\/a>. Maar in specifieke omstandigheden, bijvoorbeeld rond de aardappel- en graanteelt, leek er wel een verband te bestaan. Alleen vonden andere wetenschappers dat weer niet in landen waar ze ook aardappelen en granen telen, zoals Frankrijk.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2aa3f87 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2aa3f87\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Nieuw Nederlands onderzoek moet uitsluitsel geven, zegt Vermeulen. \u2018We kijken dan ook naar specifieke bestrijdingsmiddelen.\u2019 De resultaten worden over zo\u2019n vijf jaar verwacht. Parkinsonneuroloog Bas Bloem is ook bij dit nieuwe onderzoek betrokken, maar vestigt er niet al zijn hoop op. Wachten met een antwoord tot er weer nieuwe diagnoses binnenkomen, maakt dat wetenschappers achter de feiten aanlopen, vreest hij.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-54ad1e4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"54ad1e4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">\u2018We kijken altijd naar het verleden\u2019, zegt ook Vermeulen. \u2018Voordat een neuroloog parkinson bij iemand constateert, nemen we aan dat de ziekte al tien jaar of meer in ontwikkeling is. Zien we een link tussen parkinson en pesticiden, dan zijn dat dus middelen die ergens rond het jaar 2000 of eerder zijn toegepast.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f55ce31 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f55ce31\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Precies toen kwam parkinsonpati\u00ebnt Alex met zijn gezin in de polder wonen. Het schimmeldodende middel benomyl verdween net uit de handel vanwege een link met geboorteafwijkingen. De nu verboden bestrijdingsmiddelen paraquat, rotenon en mancozeb waren nog wel enkele jaren toegestaan. Sommige daarvan veroorzaken hersenschade bij muizen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-729b21a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"729b21a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">\u2018Als we de ramen in de slaapkamer open hebben staan, dan ligt er stof onder\u2019, zegt Alex. \u2018Prima, dacht ik altijd, want je bent met het land verbonden en daarom zijn we hier komen wonen. Maar daar hoort dus ook dat gif bij.\u2019 Hij wijst naar het kanaal aan de achtertuin. \u2018We hebben er vaak met z\u2019n allen in gezwommen. Ik vind het vooral vervelend voor mijn kinderen.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d85380b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"d85380b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b2a0c4f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b2a0c4f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-82de3a4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"82de3a4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-49bdc4f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"49bdc4f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Rechtszaak<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-6593315 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"6593315\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Pesticiden toen, en pesticiden nu. Het vertroebelt de kwestie enorm. Allerlei middelen zijn door en naast elkaar gebruikt, in verschillende perioden. Wijs dan maar eens onomstotelijk aan of een middel parkinson heeft kunnen veroorzaken. Of dat het nog steeds gebeurt.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e981a58 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"e981a58\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Het laboratorium is de plek waar de antwoorden vandaan moeten komen. Wetenschappers geven dan een middel aan proefdieren, of druppelen het over een kweekbakje met menselijke cellen, en kijken wat er gebeurt. Hele dossiers aan proeven belanden zo op het bureau van de Europese toezichthouder Efsa, die vervolgens een oordeel velt over welke middelen zijn toegestaan.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3c26757 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3c26757\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">\u2018Hier wordt het lastig\u2019, zegt toxicoloog Paul Scheepers van de Radboud Universiteit. \u2018Er zijn geen goede proefdieren om het risico op parkinson te beoordelen. Die ziekte ontwikkelt zich langzaam, terwijl proefmuizen kort leven, waarbij ze vaak aan iets anders doodgaan voordat je effecten in het brein ziet.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-7a5082f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"7a5082f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Het gevolg is dat de Efsa vooral middelen van de markt haalt die zo giftig zijn dat ze proefdieren acuut in de problemen brengen. \u2018Paraquat en rotenon zijn daar voorbeelden van\u2019, zegt Scheepers. De twee bestrijdingsmiddelen beschadigen in muizen en ratten allerlei hersengebieden, genoeg reden voor veel landen om deze stoffen te verbieden.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2b034cd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2b034cd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">In Europa moest het <a href=\"https:\/\/www.swissinfo.ch\/eng\/banking-fintech\/eu-court-bans-syngenta-s-paraquat-weedkiller\/6000056\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">tot een rechtszaak komen <\/span><\/a>voordat de Efsa de licentie voor paraquat introk. Dat is een uitzondering. Meestal volgt een verbod na nieuwe laboratoriumproeven die iets schadelijks aantonen, zegt Hans van Boven, woordvoerder bij het College voor de toelating van gewasbeschermingsmiddelen en biociden (Ctgb) in Nederland. Dat gebeurde bijvoorbeeld bij mancozeb in het jaar 2020. \u2018De eisen worden steeds strenger, op Europees niveau.\u2019 Of mancozeb tot parkinson leidt, is niet zeker. Maar de stof ontregelt wel degelijk hersencellen, bleek toen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0ef5d2b e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"0ef5d2b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b68344e e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b68344e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b674939 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"b674939\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c179518 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"c179518\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Hoepel<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8652a9e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"8652a9e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Bloem pleit voor een betere laboratoriumproef die uitwijst of een bestrijdingsmiddel de ziekte van Parkinson of andere hersenziekten kan teweegbrengen. Ook <a href=\"https:\/\/www.sciencedirect.com\/science\/article\/pii\/S2468202022000663?via%3Dihub\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">het RIVM <\/span><\/a>en het Ctgb willen dat, en Bloem werkt met hen samen aan een voorstel voor zo\u2019n proef.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f97bed7 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"f97bed7\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">De Nederlanders suggereren dat de Efsa voortaan bij muizen en ratten \u00f3\u00f3k kijkt naar wat een middel aan parkinsonachtige symptomen veroorzaakt, zoals beweegproblemen. Daarnaast moet de keuring specifiek gaan over een hersengebied, de substantia nigra, die bij mensen als eerste wordt aangetast door parkinson. De wetenschappers publiceerden afgelopen december <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41531-023-00615-9\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">een opzet in npj Parkinson\u2019s disease<\/span>,<\/a> samen met onderzoekers van het Nederlands Herseninstituut (NIN).<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-da6aad4 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"da6aad4\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Voor de ontwikkeling van een nieuwe proef heeft Bloem medewerking van de Efsa nodig, want die bepaalt immers straks wat de eisen zijn. Bloem: \u2018Wat ik niet wil, is dat de Efsa achteraf zegt, al dan niet onder invloed van de chemische lobby, dat ik de proef bij ratten had moeten doen, of dat zo\u2019n studie zeven weken langer moet. Ik wil aan de voorkant horen door welke hoepel ik moet springen.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5a8646f elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5a8646f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Het stoort Bloem dat hij \u00fcberhaupt voor zo\u2019n nieuwe test moet strijden. \u2018Als je een middel op de markt brengt waar je miljarden aan wil verdienen, is het niet aan mij om te bewijzen dat het giftig is\u2019, zegt hij. \u2018Het is verdorie aan de industrie en de Efsa om te bewijzen dat het veilig is.\u2019 Hij wil dan ook dat bedrijven dit soort veiligheidstests betalen.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-bee38e9 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"bee38e9\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-30a6398 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"30a6398\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-eacb3d2 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"eacb3d2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-17a2539 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"17a2539\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Flinterdun<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3f85498 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3f85498\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Glyfosaat is een middel dat Bloem graag had willen testen v\u00f3\u00f3rdat het in oktober weer een tienjarig veiligheidsstempel van de Efsa kreeg. \u2018Ik heb ze nog een compromis voorgesteld: verleng het met vijf jaar zodat we onze proef kunnen ontwikkelen en uitvoeren. Als er dan niets aan de hand blijkt, trek ik mijn keutel weer in.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-2a3a840 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"2a3a840\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Andere onderzoekers zien ook de noodzaak voor betere proeven, maar niet iedereen is het eens met de focus op glyfosaat. \u2018Het bewijs dat glyfosaat iets te maken heeft met parkinson is echt flinterdun\u2019, zegt epidemioloog Kromhout. \u2018Ik erger me er enorm aan als er maar wat wordt geroepen.\u2019 Hij wijst onder meer op de Amerikaanse Agricultural Health Survey: daar komt zo\u2019n verband niet bovendrijven. Een <a href=\"https:\/\/link.springer.com\/article\/10.1007\/s00420-022-01878-0\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">overzichtsstudie van epidemioloog Ellen Chang <\/span><\/a>concludeerde vorig jaar hetzelfde.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-adc5517 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"adc5517\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Toxicoloog Scheepers ziet ook geen relatie tussen glyfosaat en parkinson. Het bestaande onderzoek maakt volgens hem niet plausibel hoe glyfosaat in het brein terechtkomt of er indirect schade veroorzaakt. Dat wil volgens Scheepers niet zeggen dat het middel lang goedgekeurd blijft. Hij wijst <a href=\"https:\/\/www.biorxiv.org\/content\/10.1101\/2023.11.14.566013v1\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">op een voorpublicatie van het Ramazzini-instituut <\/span><\/a>uit Bologna. De wetenschappers daar lieten ratten van jongs af aan kleine beetjes glyfosaat binnenkrijgen. Dat leidde tot meer kanker bij de ratten en nog m\u00e9\u00e9r als ze hogere doses inslikten.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-df7d48b elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"df7d48b\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Pas op met een overdreven focus op pesticiden en parkinson, waarschuwen ook andere wetenschappers. \u2018Parkinson verdwijnt niet als we vandaag alle pesticiden verbannen\u2019, zegt neurowetenschapper Bram van der Gaag van Amsterdam UMC, die onlangs een overzicht maakte van alle mogelijke oorzaken van parkinson in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-140b14d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"140b14d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Kijk ook naar andere mogelijke factoren, zegt Van der Gaag, zoals huidkanker. Mensen met een melanoom hebben een twee keer hogere kans om \u00f3\u00f3k parkinson te hebben. \u2018We weten nog helemaal niet hoe dat komt.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f1c06b0 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"f1c06b0\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-aa9c8e2 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"aa9c8e2\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-35ee466 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"35ee466\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-0414bf3 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"0414bf3\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h2 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Loslaten<\/h2>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5d53b0d elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"5d53b0d\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Zijn collega en hoogleraar parkinsonneurologie Rob de Bie valt hem bij. \u2018Wat ik jammer zou vinden, is dat er straks veel geld uit parkinsonfondsen naar pesticiden gaat. Daar komt misschien niets uit. Je kunt dat geld maar \u00e9\u00e9n keer uitgeven; besteed het liever aan onderzoek dat pati\u00ebnten met parkinson in het algemeen helpt. Een manier om de ziekte af te remmen, of betere medicatie.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4a586a2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"4a586a2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Aan de keukentafel in de Zuid-Hollandse polder is er begrip voor dat dilemma. \u2018Wij doneren geld aan de Parkinson Vereniging\u2019, zegt Wil. \u2018Ik zie het liefst dat ze andere medicijnen onderzoeken voor mensen als Jan.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-054ade2 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"054ade2\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Maar pesticiden helemaal loslaten kan niet meer, blijkt toch. Iets dat daarbij telkens terugkomt is dat er nooit \u00e9\u00e9n bestrijdingsmiddel je huis binnenwaait, maar dat het altijd meerdere tegelijk zijn: tientallen zelfs.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-240c6cd elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"240c6cd\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Bloem wijst <a href=\"https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41467-023-38215-z\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\">op een recent onderzoek in Californi\u00eb<\/span><\/a>. Dat laat zien dat twee of meer bestrijdingsmiddelen zelfs in lage doseringen giftig zijn voor kweekcellen afkomstig van parkinsonpati\u00ebnten. Een slimme studie, vindt Scheepers, maar hij plaatst meteen een kanttekening: het effect gold juist voor stoffen die in de EU al niet meer mogen, zoals het middel dicofol.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-d5ec09e elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"d5ec09e\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">De Efsa zegt in een e-mail wel bezig te zijn met combinatie-effecten. In 2030 moet dit zogeheten <span class=\"s1\"><a href=\"https:\/\/food.ec.europa.eu\/plants\/pesticides\/maximum-residue-levels\/cumulative-risk-assessment_en\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">\u2018Efsa-Sante Action Plan<\/a>\u2019 <\/span>volop draaien en is het de bedoeling dat \u00f3\u00f3k pesticiden in huishoudens meetellen.\u00a0<\/p><p class=\"p1\">Wat er ook te gebeuren staat: voor Jan, Huyb, Wil, Alex en hun partners komt het in elk geval te laat. Als het beleid ter sprake komt, veert Jan op: dat die middelen zo lang zijn toegestaan, vindt hij onbegrijpelijk. \u2018De overheid hoort er toch voor de mensen zijn?\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3be0072 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3be0072\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">Het is een van de momenten waarop Jan zijn stem verheft. Daarna is hij even stil. Ria zet nog een ronde koffie. \u2018Jan liep altijd voorop. Dat heeft hij altijd gedaan. Nu zie je hem hem steeds kleiner worden. Dat vind ik het moeilijkst.\u2019<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-c512dcc elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"c512dcc\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\">De woonplaats en achternamen van de pati\u00ebnten zijn bij de redactie bekend. De naam Alex is op verzoek gefingeerd.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a74076a e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"a74076a\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-cd10e6f e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"cd10e6f\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9c5f7a4 e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"9c5f7a4\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-f5d4754 elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"f5d4754\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">PARKINSON: EEN MODERNE ZIEKTE?<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3bb422a elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"3bb422a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\"><i>Een ongezonde leefomgeving of veroudering: wat weegt nu het zwaarst als oorzaak voor de ziekte van Parkinson? Volgens neurologiehoogleraar Bas Bloem is het geen toeval dat de arts James Parkinson de ziekte in het jaar 1817 voor het eerst herkende, juist toen de lucht in Londen zwart zag van de vroege industrie, zei hij onlangs in talkshow Op1. Maar het is achteraf moeilijk beoordelen hoe goed mensen vroeger waren in het herkennen van unieke ziekten, schrijft de Italiaanse neuroloog Francesco Raudino in History of Neurology. Hij denkt dat parkinson zo oud is als de mensheid en dat genezers in het oude Egypte en China al typische symptomen noteerden, zoals trillen en zwakkere gezichtsspieren. Zo beschrijft een papyrusrol bijvoorbeeld: \u2018Een goddelijke ouderdom had zijn mond verslapt.\u2019 <\/i><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-9e60a01 elementor-widget elementor-widget-text-editor\" data-id=\"9e60a01\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"text-editor.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<p class=\"p1\"><i>Over de auteur <\/i><a href=\"https:\/\/www.volkskrant.nl\/auteur\/ronald-veldhuizen\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><span class=\"s1\"><i>Ronald Veldhuizen <\/i><\/span><\/a><i>schrijft voor de Volkskrant over medisch onderzoek, psychologie en (neuro-)biologie. Daarnaast geeft hij cursussen wetenschapsjournalistiek. <\/i><\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-301443c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"301443c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e3de662 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"e3de662\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-4ac4218 e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"4ac4218\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-498130f elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"498130f\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h5 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Deel dit artikel<\/h5>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-3d028de e-flex e-con-boxed e-con e-child\" data-id=\"3d028de\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8e014df elementor-share-buttons--view-icon elementor-share-buttons--skin-flat elementor-share-buttons--color-custom elementor-widget__width-auto elementor-share-buttons--shape-square elementor-grid-0 elementor-widget elementor-widget-share-buttons\" data-id=\"8e014df\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"share-buttons.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid\" role=\"list\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid-item\" role=\"listitem\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-share-btn elementor-share-btn_twitter\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Share on twitter\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-share-btn__icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-twitter\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M459.37 151.716c.325 4.548.325 9.097.325 13.645 0 138.72-105.583 298.558-298.558 298.558-59.452 0-114.68-17.219-161.137-47.106 8.447.974 16.568 1.299 25.34 1.299 49.055 0 94.213-16.568 130.274-44.832-46.132-.975-84.792-31.188-98.112-72.772 6.498.974 12.995 1.624 19.818 1.624 9.421 0 18.843-1.3 27.614-3.573-48.081-9.747-84.143-51.98-84.143-102.985v-1.299c13.969 7.797 30.214 12.67 47.431 13.319-28.264-18.843-46.781-51.005-46.781-87.391 0-19.492 5.197-37.36 14.294-52.954 51.655 63.675 129.3 105.258 216.365 109.807-1.624-7.797-2.599-15.918-2.599-24.04 0-57.828 46.782-104.934 104.934-104.934 30.213 0 57.502 12.67 76.67 33.137 23.715-4.548 46.456-13.32 66.599-25.34-7.798 24.366-24.366 44.833-46.132 57.827 21.117-2.273 41.584-8.122 60.426-16.243-14.292 20.791-32.161 39.308-52.628 54.253z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid-item\" role=\"listitem\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-share-btn elementor-share-btn_facebook\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Share on facebook\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-share-btn__icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-facebook\" viewBox=\"0 0 512 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M504 256C504 119 393 8 256 8S8 119 8 256c0 123.78 90.69 226.38 209.25 245V327.69h-63V256h63v-54.64c0-62.15 37-96.48 93.67-96.48 27.14 0 55.52 4.84 55.52 4.84v61h-31.28c-30.8 0-40.41 19.12-40.41 38.73V256h68.78l-11 71.69h-57.78V501C413.31 482.38 504 379.78 504 256z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid-item\" role=\"listitem\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-share-btn elementor-share-btn_linkedin\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Share on linkedin\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-share-btn__icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-linkedin\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M416 32H31.9C14.3 32 0 46.5 0 64.3v383.4C0 465.5 14.3 480 31.9 480H416c17.6 0 32-14.5 32-32.3V64.3c0-17.8-14.4-32.3-32-32.3zM135.4 416H69V202.2h66.5V416zm-33.2-243c-21.3 0-38.5-17.3-38.5-38.5S80.9 96 102.2 96c21.2 0 38.5 17.3 38.5 38.5 0 21.3-17.2 38.5-38.5 38.5zm282.1 243h-66.4V312c0-24.8-.5-56.7-34.5-56.7-34.6 0-39.9 27-39.9 54.9V416h-66.4V202.2h63.7v29.2h.9c8.9-16.8 30.6-34.5 62.9-34.5 67.2 0 79.7 44.3 79.7 101.9V416z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-grid-item\" role=\"listitem\">\n\t\t\t\t\t\t<div class=\"elementor-share-btn elementor-share-btn_whatsapp\" role=\"button\" tabindex=\"0\" aria-label=\"Share on whatsapp\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-share-btn__icon\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t<svg aria-hidden=\"true\" class=\"e-font-icon-svg e-fab-whatsapp\" viewBox=\"0 0 448 512\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\"><path d=\"M380.9 97.1C339 55.1 283.2 32 223.9 32c-122.4 0-222 99.6-222 222 0 39.1 10.2 77.3 29.6 111L0 480l117.7-30.9c32.4 17.7 68.9 27 106.1 27h.1c122.3 0 224.1-99.6 224.1-222 0-59.3-25.2-115-67.1-157zm-157 341.6c-33.2 0-65.7-8.9-94-25.7l-6.7-4-69.8 18.3L72 359.2l-4.4-7c-18.5-29.4-28.2-63.3-28.2-98.2 0-101.7 82.8-184.5 184.6-184.5 49.3 0 95.6 19.2 130.4 54.1 34.8 34.9 56.2 81.2 56.1 130.5 0 101.8-84.9 184.6-186.6 184.6zm101.2-138.2c-5.5-2.8-32.8-16.2-37.9-18-5.1-1.9-8.8-2.8-12.5 2.8-3.7 5.6-14.3 18-17.6 21.8-3.2 3.7-6.5 4.2-12 1.4-32.6-16.3-54-29.1-75.5-66-5.7-9.8 5.7-9.1 16.3-30.3 1.8-3.7.9-6.9-.5-9.7-1.4-2.8-12.5-30.1-17.1-41.2-4.5-10.8-9.1-9.3-12.5-9.5-3.2-.2-6.9-.2-10.6-.2-3.7 0-9.7 1.4-14.8 6.9-5.1 5.6-19.4 19-19.4 46.3 0 27.3 19.9 53.7 22.6 57.4 2.8 3.7 39.1 59.7 94.8 83.8 35.2 15.2 49 16.5 66.6 13.9 10.7-1.6 32.8-13.4 37.4-26.4 4.6-13 4.6-24.1 3.2-26.4-1.3-2.5-5-3.9-10.5-6.6z\"><\/path><\/svg>\t\t\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-a3aaa22 elementor-widget__width-auto custom-share elementor-widget elementor-widget-html\" data-id=\"a3aaa22\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"html.default\">\n\t\t\t\t\t<a class=\"shadow-one\" onclick=\"shareTheLink()\">\n    <span> Anders<\/span>\n<\/a>    \n<script src=\"https:\/\/unpkg.com\/share-api-polyfill\/dist\/share-min.js\"><\/script>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-b534e07 e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"b534e07\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-e81f40e e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"e81f40e\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-8c5801a elementor-widget elementor-widget-heading\" data-id=\"8c5801a\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"heading.default\">\n\t\t\t\t\t<h3 class=\"elementor-heading-title elementor-size-default\">Gerelateerd nieuws<\/h3>\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-013f96c e-con-full e-flex e-con e-child\" data-id=\"013f96c\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-712c7ff elementor-widget elementor-widget-button\" data-id=\"712c7ff\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"button.default\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<a class=\"elementor-button elementor-button-link elementor-size-sm\" href=\"#\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-content-wrapper\">\n\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-icon\">\n\t\t\t\t<i aria-hidden=\"true\" class=\"far fa-chevron-right\"><\/i>\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t<span class=\"elementor-button-text\">Bekijk alle<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/span>\n\t\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-865923b e-flex e-con-boxed e-con e-parent\" data-id=\"865923b\" data-element_type=\"container\" data-e-type=\"container\" data-settings=\"{&quot;background_background&quot;:&quot;classic&quot;}\">\n\t\t\t\t\t<div class=\"e-con-inner\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-element elementor-element-5f0dd56 elementor-widget elementor-widget-wpgb-grid\" data-id=\"5f0dd56\" data-element_type=\"widget\" data-e-type=\"widget\" data-widget_type=\"wpgb-grid.default\">\n\t\t\t\t<div class=\"elementor-widget-container\">\n\t\t\t\t\t<!-- Gridbuilder \u1d42\u1d3e Plugin (https:\/\/wpgridbuilder.com) -->\n<div class=\"wp-grid-builder wpgb-grid-13 blog-overview wpgb-shadow-card\" data-options=\"{&quot;id&quot;:13,&quot;type&quot;:&quot;masonry&quot;,&quot;source&quot;:&quot;post_type&quot;,&quot;loader&quot;:0,&quot;layout&quot;:&quot;vertical&quot;,&quot;reveal&quot;:0,&quot;isMainQuery&quot;:false,&quot;lazyLoad&quot;:0,&quot;cardSizes&quot;:{&quot;9999&quot;:{&quot;columns&quot;:3,&quot;height&quot;:240,&quot;gutter&quot;:30,&quot;ratio&quot;:&quot;1.33333&quot;},&quot;1200&quot;:{&quot;columns&quot;:3,&quot;height&quot;:240,&quot;gutter&quot;:30,&quot;ratio&quot;:&quot;1.33333&quot;},&quot;992&quot;:{&quot;columns&quot;:3,&quot;height&quot;:220,&quot;gutter&quot;:30,&quot;ratio&quot;:&quot;1.33333&quot;},&quot;576&quot;:{&quot;columns&quot;:1,&quot;height&quot;:200,&quot;gutter&quot;:30,&quot;ratio&quot;:&quot;1.33333&quot;},&quot;320&quot;:{&quot;columns&quot;:1,&quot;height&quot;:200,&quot;gutter&quot;:30,&quot;ratio&quot;:&quot;1.33333&quot;},&quot;30&quot;:{&quot;columns&quot;:2,&quot;height&quot;:220,&quot;gutter&quot;:30,&quot;ratio&quot;:&quot;1.33333&quot;}},&quot;fitRows&quot;:0,&quot;equalRows&quot;:0,&quot;equalColumns&quot;:1,&quot;fillLastRow&quot;:0,&quot;centerLastRow&quot;:0,&quot;horizontalOrder&quot;:0,&quot;fullWidth&quot;:0,&quot;transitionDelay&quot;:100,&quot;gallerySlideshow&quot;:0,&quot;rowsNumber&quot;:1,&quot;slideAlign&quot;:&quot;left&quot;,&quot;groupCells&quot;:1,&quot;draggable&quot;:1,&quot;initialIndex&quot;:0,&quot;contain&quot;:0,&quot;freeScroll&quot;:0,&quot;freeFriction&quot;:&quot;0.075&quot;,&quot;friction&quot;:&quot;0.285&quot;,&quot;attraction&quot;:&quot;0.025&quot;,&quot;autoPlay&quot;:0,&quot;pageDotAriaLabel&quot;:&quot;Page dot %d&quot;,&quot;isPreview&quot;:false,&quot;isGutenberg&quot;:false,&quot;rightToLeft&quot;:false}\"><div class=\"wpgb-svg-icons\" hidden>\n\t<svg viewBox=\"0 0 120 24\" width=\"0\" height=\"0\">\n\t<defs>\n        <polygon id=\"wpgb-star-svg\" points=\"12 2.5 15.1 8.8 22 9.8 17 14.6 18.2 21.5 12 18.3 5.8 21.5 7 14.6 2 9.8 8.9 8.8\"><\/polygon>\n    <\/defs>\n    <symbol id=\"wpgb-rating-stars-svg\">\n        <use xlink:href=\"#wpgb-star-svg\"><\/use>\n        <use xlink:href=\"#wpgb-star-svg\" x=\"24\"><\/use>\n        <use xlink:href=\"#wpgb-star-svg\" x=\"48\"><\/use>\n        <use xlink:href=\"#wpgb-star-svg\" x=\"72\"><\/use>\n        <use xlink:href=\"#wpgb-star-svg\" x=\"96\"><\/use>\n    <\/symbol>\n<\/svg>\n<\/div>\n<div class=\"wpgb-wrapper\">\n\t<div class=\"wpgb-main\">\n\t<div class=\"wpgb-layout\">\n\t<div class=\"wpgb-viewport\">\n\t\t<div class=\"wpgb-masonry\">\n\t\t\t<article class=\"wpgb-card wpgb-card-6 wpgb-post-37787\" data-col=\"1\" data-row=\"1\" data-format=\"standard\"><div class=\"wpgb-card-wrapper\"><div class=\"wpgb-card-inner\"><div class=\"wpgb-card-media wpgb-scheme-light\"><svg data-ratio style=\"padding-top:58.54%\" viewBox=\"0 0 41 24\" aria-hidden=\"true\"><\/svg><div class=\"wpgb-card-media-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/LIS-bake-sale.png\" tabindex=\"-1\" class=\"wpgb-handle-lb wpgb-lightbox\" data-type=\"image\" data-rel=\"13\" data-title=\"LIS bake sale\" title=\"Enlarge photo\"><div style=\"background-image:url(https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/LIS-bake-sale-768x267.png)\"><\/div><noscript><img decoding=\"async\" class=\"wpgb-noscript-img\" src=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/LIS-bake-sale-768x267.png\" alt=\"\" height=\"267\" width=\"768\"><\/noscript><\/a><\/div><div class=\"wpgb-card-media-content\"><div class=\"wpgb-card-media-content-bottom\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpgb-card-content wpgb-scheme-dark\"><div class=\"wpgb-card-body\"><time class=\"wpgb-block-4 date-text font-label\" datetime=\"2026-04-28T16:15:31+02:00\">28 April 2026<\/time><h3 class=\"wpgb-block-1\">\u201cSamen genieten en samen geven om parkinson\u201d \u2013 LIS Bake Sale 2026<\/h3><p class=\"wpgb-block-2\">De LIS Bake Sale 2026 was een groot succes met \u20ac1.778 opbrengst voor Stichting ParkinsonFonds....<\/p><\/div><div class=\"wpgb-card-footer\"><a class=\"wpgb-block-6 highlight-button wpgb-idle-scheme-1 wpgb-hover-accent-1\" href=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/nieuws\/samen-genieten-en-samen-geven-om-parkinson-lis-bake-sale-2026\/\">Lees meer <img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/arrow-right-white.svg\"><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article><article class=\"wpgb-card wpgb-card-6 wpgb-post-37718\" data-col=\"1\" data-row=\"1\" data-format=\"standard\"><div class=\"wpgb-card-wrapper\"><div class=\"wpgb-card-inner\"><div class=\"wpgb-card-media wpgb-scheme-light\"><svg data-ratio style=\"padding-top:58.54%\" viewBox=\"0 0 41 24\" aria-hidden=\"true\"><\/svg><div class=\"wpgb-card-media-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/jpg.jpg\" tabindex=\"-1\" class=\"wpgb-handle-lb wpgb-lightbox\" data-type=\"image\" data-rel=\"13\" data-title=\"jpg\" title=\"Enlarge photo\"><div style=\"background-image:url(https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/jpg-768x512.jpg)\"><\/div><noscript><img decoding=\"async\" class=\"wpgb-noscript-img\" src=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/jpg-768x512.jpg\" alt=\"Dido\" height=\"512\" width=\"768\"><\/noscript><\/a><\/div><div class=\"wpgb-card-media-content\"><div class=\"wpgb-card-media-content-bottom\"><div class=\"wpgb-block-3 category-label\"><span class=\"wpgb-block-term wpgb-idle-scheme-1\" data-id=\"21\">Ongecategoriseerd<\/span><\/div><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpgb-card-content wpgb-scheme-dark\"><div class=\"wpgb-card-body\"><time class=\"wpgb-block-4 date-text font-label\" datetime=\"2026-04-09T15:58:39+02:00\">09 April 2026<\/time><h3 class=\"wpgb-block-1\">Tijdens het dansen heeft parkinson een minder grote impact<\/h3><p class=\"wpgb-block-2\">Tijdens het dansen lijkt parkinson even te verdwijnen. Lees hoe muziek en beweging levens veranderen...<\/p><\/div><div class=\"wpgb-card-footer\"><a class=\"wpgb-block-6 highlight-button wpgb-idle-scheme-1 wpgb-hover-accent-1\" href=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/nieuws\/tijdens-het-dansen-heeft-parkinson-een-minder-grote-impact\/\">Lees meer <img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/arrow-right-white.svg\"><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article><article class=\"wpgb-card wpgb-card-6 wpgb-post-37693\" data-col=\"1\" data-row=\"1\" data-format=\"standard\"><div class=\"wpgb-card-wrapper\"><div class=\"wpgb-card-inner\"><div class=\"wpgb-card-media wpgb-scheme-light\"><svg data-ratio style=\"padding-top:58.54%\" viewBox=\"0 0 41 24\" aria-hidden=\"true\"><\/svg><div class=\"wpgb-card-media-thumbnail\"><a href=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/B25A9260.jpg\" tabindex=\"-1\" class=\"wpgb-handle-lb wpgb-lightbox\" data-type=\"image\" data-rel=\"13\" data-title=\"Geke Tempelman\" title=\"Enlarge photo\"><div style=\"background-image:url(https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/B25A9260-768x512.jpg)\"><\/div><noscript><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"wpgb-noscript-img\" src=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/B25A9260-768x512.jpg\" alt=\"\" height=\"512\" width=\"768\"><\/noscript><\/a><\/div><div class=\"wpgb-card-media-content\"><div class=\"wpgb-card-media-content-bottom\"><\/div><\/div><\/div><div class=\"wpgb-card-content wpgb-scheme-dark\"><div class=\"wpgb-card-body\"><time class=\"wpgb-block-4 date-text font-label\" datetime=\"2026-04-01T13:44:11+02:00\">01 April 2026<\/time><h3 class=\"wpgb-block-1\">Hardlopen met parkinson: Geke Tempelman gaat de marathon lopen<\/h3><p class=\"wpgb-block-2\">Geke Tempelman (55) uit Beerzerveld laat zich door de diagnose Parkinson niet stoppen. Ze traint...<\/p><\/div><div class=\"wpgb-card-footer\"><a class=\"wpgb-block-6 highlight-button wpgb-idle-scheme-1 wpgb-hover-accent-1\" href=\"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/nieuws\/hardlopen-met-parkinson-geke-tempelman-gaat-de-marathon-lopen\/\">Lees meer <img decoding=\"async\" src=\"\/wp-content\/uploads\/2023\/10\/arrow-right-white.svg\"><\/a><\/div><\/div><\/div><\/div><\/article>\t\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Er is veel discussie over het verband tussen pesticiden en de ziekte van Parkinson. Wat voor bewijs bestaat er eigenlijk? Ronald Veldhuizen verkent dit onderwerp in de Volkskrant.<\/p>\n","protected":false},"featured_media":14064,"template":"","meta":{"_acf_changed":false,"content-type":"","footnotes":""},"categories":[21],"tags":[],"class_list":["post-14063","nieuws","type-nieuws","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-ongecategoriseerd"],"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/nieuws\/14063","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/nieuws"}],"about":[{"href":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/nieuws"}],"version-history":[{"count":10,"href":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/nieuws\/14063\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33023,"href":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/nieuws\/14063\/revisions\/33023"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/14064"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=14063"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=14063"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/parkinsonfonds.nl\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=14063"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}