Hoe hersendonatie parkinsononderzoek wereldwijd helpt
- Veroudering
Studie:
Onderzoeker: prof. dr. Inge Huitinga, directeur van de Nederlandse Hersenbank
Looptijd: 2 jaar
Subsidie: € 100.000
Met financiële steun van het ParkinsonFonds kon de Hersenbank doorgaan met het werven van hersendonoren, het uitvoeren van obducties en het verspreiden van hersenweefsel van mensen met parkinson en Lewy Body dementie (LBD) voor wetenschappelijk onderzoek.
Doelen
De kern van het project is eenvoudig, maar cruciaal: ervoor zorgen dat onderzoekers wereldwijd toegang hebben tot kwalitatief goed hersenweefsel van mensen die parkinson hadden. Dit weefsel is essentieel om theorieën over de ziekte te testen en meer inzicht te krijgen in de oorzaken, voortgang en mogelijke behandelingen.
De doelen waren:
- Genoeg donoren blijven werven.
- Snelle en zorgvuldige obducties blijven uitvoeren.
- Het weefsel beschikbaar stellen aan wetenschappers wereldwijd.
Onderzoeksdetails
Het project had drie hoofdonderdelen:
A. Donorprogramma: Via media, evenementen en samenwerking met neurologen bleef de Hersenbank nieuwe donoren werven. Tussen 2022 en 2024 registreerden zij 70 parkinson-donoren en 19 LBD-donoren.
B. Obducties: Obducties vonden 24/7 plaats, met een gemiddelde tijd van ongeveer 6,5 uur na overlijden (belangrijk voor de kwaliteit van het weefsel). Er werden 64 obducties uitgevoerd op donoren met parkinson en LBD.
C. Verspreiding van weefsel: Onderzoekers van over de hele wereld kregen toegang tot duizenden monsters. In 2024 leverde de Hersenbank alleen al 707 monsters van parkinson-donoren. Ook werd de Netherlands Neurogenetics Database (NND) gelanceerd, een open toegankelijke databank die genetische, klinische en pathologische gegevens combineert van meer dan 3.000 donoren.
Gewenste uitkomst
De doelen zijn bereikt: de Hersenbank bleef hoogwaardige monsters leveren voor onderzoek. Daarnaast werd het NND-platform opgezet, waarmee onderzoekers niet alleen hersenweefsel kunnen aanvragen, maar ook informatie kunnen inzien over de genetische opmaak, het ziekteverloop en andere relevante kenmerken van donoren.
Betekenis voor patiënten, onderzoekers, mantelzorgers en financiers
Voor donateurs is het goed om te weten dat hun bijdrage écht verschil maakt. Het helpt wetenschappers wereldwijd om parkinson beter te begrijpen. En dat geeft patiënten en hun families hoop op een betere behandeling.
Voor onderzoekers is de Hersenbank een onmisbare bron. Met toegang tot écht menselijk weefsel kunnen ze vragen beantwoorden die met proefdieren of celmodellen vaak niet lukken.
Voor mantelzorgers en financiers toont dit project hoe belangrijk een stabiele infrastructuur is in het onderzoek naar parkinson. Dankzij de Hersenbank zijn tussen 2023 en 2024 meer dan 45 wetenschappelijke artikelen gepubliceerd over studies die gebruikmaakten van deze weefsels. De onderzoeken behandelen uiteenlopende onderwerpen zoals ontsteking in de hersenen, de rol van alfa-synucleïne en genetische risicofactoren.
De lancering van de Neurogenetische Database maakt deze bron nog waardevoller. Onderzoekers kunnen nu ook op basis van genetische kenmerken of ziekteverloop geschikte donoren selecteren voor hun studies.
Zonder hersendonatie geen onderzoek, zonder onderzoek geen oplossing
Menselijk hersenweefsel is onmisbaar voor goed onderzoek naar de ziekte van Parkinson. De Nederlandse Hersenbank zorgt ervoor dat onderzoekers wereldwijd toegang hebben tot dit materiaal. Met subsidie van het ParkinsonFonds leidde prof. dr. Inge Huitinga, directeur van de Hersenbank, een onderzoeksproject waarmee de Hersenbank dit belangrijke werk kan voortzetten.
