Voorspellen van ziekteprogressie bij prodromaal stadium van de ziekte van Parkinson met FDG PET
- Veroudering
Onderzoek: Voorspellen van ziekteprogressie bij prodromaal stadium van de ziekte van Parkinson met FDG PET
Hoofdonderzoeker: dr. Sanne Meles, Afdeling Neurologie, Universitair Medisch Centrum Groningen
Samenwerkende instellingen:
- Universitair Medisch Centrum Groningen, Nederland
- Philipps Universiteit Marburg, Duitsland
- RWTH Aken Universiteit, Duitsland
- Universiteit van Rome Tor Vergata, Italië
- Universiteit van Genua, Italië
- IRCCS San Raffaele Wetenschappelijk Instituut Milaan, Italië
- Boramae Medisch Centrum & Seoul Nationale Universiteit, Zuid-Korea
Looptijd: 3 jaar
Budget: €300.000,-
Doelstellingen
Dit onderzoek wil voorspellen of en wanneer parkinson zich ontwikkelt bij mensen die zich nog in de vroegste fase van de ziekte bevinden. Mensen met geïsoleerde REM-slaapgedragsstoornis (iRBD) hebben een sterk verhoogd risico op parkinson: meer dan 95% ontwikkelt parkinson of een vergelijkbare ziekte binnen 20 jaar.
Het probleem is dat artsen momenteel niet goed kunnen inschatten wie parkinson zal krijgen en wanneer. Dit onderzoek gebruikt een speciale hersenscan, de FDG PET-scan, om te kijken naar veranderingen in de stofwisseling van de hersenen. Wetenschappers ontdekten eerder dat mensen met parkinson een specifiek hersenactiviteitspatroon (PDRP) vertonen. Dit patroon wordt steeds sterker naarmate de ziekte vordert.
Door deze patronen te analyseren bij mensen met iRBD willen de onderzoekers een voorspellend model maken dat jaren voor de eerste symptomen kan aangeven wie parkinson zal ontwikkelen en hoe snel. Daarnaast onderzoeken zij of kunstmatige intelligentie (AI) en nieuwe PET-scantechnologie de nauwkeurigheid kunnen verbeteren en de blootstelling aan straling kunnen verminderen.
Onderzoeksdetails
De studie analyseert 275 FDG PET-scans van mensen met iRBD, verzameld uit zeven onderzoekscentra wereldwijd. Sommige patiënten zijn tot wel acht jaar gevolgd met herhaalde scans.
Het onderzoek heeft twee belangrijke onderdelen:
- Voorspellende modellen ontwikkelen: de hersenscans worden geanalyseerd met AI-algoritmes om vroege waarschuwingssignalen van parkinson te detecteren. De scans worden vergeleken met medische gegevens (zoals motorische en cognitieve tests) en een andere hersenscanmethode, DAT SPECT, die dopaminegehaltes meet.
- Nieuwe PET-scanner testen: een proefstudie zal een Long-Axial-Field-of-View (LAFOV) PET-scanner gebruiken op gezonde vrijwilligers en parkinsonpatiënten. Deze nieuwe scanner maakt ultra-lage stralingsscans mogelijk, zodat mensen mogelijk veiliger en vaker gescand kunnen worden.
Gewenst resultaat
Het doel is een nauwkeurig voorspellend model te maken dat kan aangeven wie parkinson krijgt en wanneer. Dit kan leiden tot een snellere diagnose en ervoor zorgen dat behandelingen vroeger ingezet kunnen worden.
Daarnaast willen de onderzoekers veiligere FDG PET-scans ontwikkelen door de stralingsdosis te verlagen en vroegtijdige detectie van parkinson verbeteren met behulp van AI. Deze methode zou, indien werkzaam, mogelijk kunnen worden gebruikt bij klinische trials, zodat medicijnen getest kunnen worden op de juiste patiëntengroep.
Als ons onderzoek slaagt, kan het de manier waarop parkinson wordt opgespoord en behandeld veranderen. Dit zou kunnen betekenen dat patiënten in de toekomst jaren eerder op de hoogte zijn van hun risico en sneller toegang krijgen tot behandelingen die de ziekte mogelijk afremmen.”
Betekenis voor patiënten, onderzoekers en zorgverleners
Voor patiënten betekent dit onderzoek een snellere en nauwkeurigere diagnose, waardoor behandelingen eerder kunnen starten die mogelijk het ziekteverloop kunnen vertragen.
Voor onderzoekers biedt deze studie een uniek en uitgebreid databestand dat toekomstige studies over parkinson kan ondersteunen.
Voor zorgverleners kan een vroegtijdige diagnose helpen om betere zorg en begeleiding te bieden aan mensen met een verhoogd risico.
Voor investeerders en farmaceutische bedrijven kan deze studie klinische trials versnellen en ervoor zorgen dat nieuwe behandelingen getest worden op mensen bij wie de ziekte zich daadwerkelijk aan het ontwikkelen is.
Als dit onderzoek slaagt, kan het de manier waarop parkinson wordt opgespoord en behandeld veranderen. Dit zou kunnen betekenen dat patiënten in de toekomst eerder op de hoogte zijn van hun risico en sneller toegang krijgen tot behandelingen die de ziekte mogelijk afremmen.