Parkinson na een leven in de bloembollenteelt

Patiënten
20 mei 2025

Martin van Dam (69) kreeg begin 2025 de diagnose ziekte van Parkinson. Hij werkte zijn hele leven in de bloembollensector en specialiseerde zich juist in het ontwikkelen van alternatieven voor chemische bestrijdingsmiddelen. Nu vraagt hij aandacht voor de nuance in het publieke debat over de mogelijke oorzaken van parkinson.

“De link tussen pesticiden en parkinson is niet zo eenvoudig als vaak wordt gesuggereerd.”

Levenslang werken in de tuinbouw

Na het afronden van de Hogere Tuinbouwschool werkte Martin in de voorlichting en techniek voor de Nederlandse bloembollenteelt. Hij adviseerde telers over bodem, bemesting en ziektebestrijding. Later deed hij onderzoek naar duurzame methoden om ziektes in bloembollen te bestrijden, zoals warmtebehandeling: een techniek waarbij bollen verhit worden om ziekteverwekkers te doden zonder de bol zelf te beschadigen.

In 1999, teruggekeerd uit Nieuw-Zeeland, ging hij in Lisse aan de slag als onderzoeker. Daar legde hij zich toe op het verminderen van pesticidengebruik in de bollenteelt. Al vóór 2000 onderzocht hij milieuvriendelijke alternatieven voor gewasbescherming.

Diagnose parkinson: symptomen kwamen geleidelijk

Hoewel Martin al enige tijd kampte met rug-, knie- en schouderklachten, werd pas begin 2025 de diagnose parkinson gesteld. “De klachten leken te horen bij de andere klachten waar ik ook voor ben geopereerd. Maar uiteindelijk wees mijn neuroloog toch op parkinson – en de medicatie sloeg gelukkig goed aan.”

Pesticiden en parkinson: oorzaak of niet?

Regelmatig wordt in de media een verband gelegd tussen pesticiden en de ziekte van Parkinson. Martin nuanceert dat beeld. “Ik werkte zelf niet met bestrijdingsmiddelen, maar bewoog me wel in een omgeving waar ze gebruikt werden. Toch wil ik niet zomaar aannemen dat dát de oorzaak is.”

Volgens hem is parkinson een complexe, multifactoriele aandoening. Erfelijke aanleg, leefstijl, voeding, beweging en omgevingsfactoren spelen allemaal een rol. “Je kunt niet zeggen: wie in de bollenteelt werkt, krijgt parkinson. Zo simpel is het niet.”

Oproep tot breder en diepgaander onderzoek

Wat Martin vooral stoort is de behoefte aan simpele verklaringen. “We zoeken graag naar één duidelijke oorzaak buiten onszelf. Maar zo werkt het vaak niet.” Hij pleit voor grootschalig en internationaal vergelijkend onderzoek naar de oorzaken van parkinson.

“Je kunt pas iets zeggen over oorzaken als je alle factoren meeneemt. Omgeving is meer dan alleen pesticiden.”

Martin benadrukt het belang van nuance in het debat over de ziekte van Parkinson. “We moeten uitkijken dat we geen eenzijdig verhaal vertellen. Juist door mijn werk weet ik hoe complex ziekteproblemen vaak zijn..”